Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Je gebruikt een niet-ondersteunde browser. Deze site kan er anders uitzien dan je verwacht.

De stem van Evelien Gans herdacht. Voordracht van gedichten door Frank Diamand en lezing door Bart Wallet

Kerngegevens van evenement Avond opgedragen aan de nagedachtenis Evelien Gans, emeritus hoogleraar Moderne Joodse Geschiedenis (1951-2018)
Datum 18 mei 2022
Tijd 18:00 -22:00
Locatie Amsterdamse Academische Club (AAC)
© Yoram Diamand
Amsterdamse Academische Club (AAC)

Oudezijds Achterburgwal 235
1012 DL Amsterdam

Evelien Gans (24 april 1951 - 19 juli 2018) was tot haar emeritaat in 2016 bijzonder hoogleraar Hedendaags jodendom, zijn geschiedenis en zijn cultuur aan de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam. Tevens was zij werkzaam als senior onderzoeker bij het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies te Amsterdam. In zowel het academische als in het publieke debat over antisemitisme klonk altijd helder en duidelijk haar geëngageerde stem. Nu zwijgt deze uiterst herkenbare en geheel onmisbare stem alweer lange tijd. Komende zomer zal het vier jaren geleden zijn dat zij stierf. Graag verwijzen wij U ook naar het In memoriam dat Frank van Vree, hoogleraar Geschiedenis van Oorlog, Conflict en Herinnering en directeur van het NIOD, in juli 2018 schreef voor de website van de Universiteit van Amsterdam:

Het debat over antisemitisme wordt in het huidige tijdsgewricht echter juist in volle hevigheid gevoerd. Helaas om noodzakelijke redenen. Het verheugt ons daarom buitengewoon dat we Bart Wallet, hoogleraar Joodse studies aan de Universiteit van Amsterdam, bereid hebben gevonden op deze herdenkingsavond voor Evelien Gans een lezing te wijden aan haar wetenschappelijke nalatenschap. Hij zal in het bijzonder ingaan op het thema antisemitisme in haar oeuvre.

Herdenking door Frank Diamand

Voorafgaand aan deze lezing zal filmmaker en dichter Frank Diamand -  Evelien Gans’ levenspartner gedurende de laatste twaalf jaar van haar leven – haar gedenken. Bart Wallet spreekt over Eveliens stem die wordt gemist in het academische en publieke debat, Diamand heeft het over haar leven, zijn missen van haar stem in het persoonlijk debat en zijn dagelijks leven, en over de rouw, die haar zelf gekozen dood veroorzaakt. Hij draagt gedichten voor die hij voor en over Evelien heeft geschreven.

Muzikaal intermezzo: cellist Noam Staal speelt delen uit de derde Suite van J.S. Bach.

Lezing door Bart Wallet

De Jood als multifunctioneel projectiescherm. Antisemitisme in het oeuvre van Evelien Gans

Antisemitisme: het thema was de afgelopen jaren weer helemaal terug van nooit weggeweest. Een beller op de radio die tien minuten lang leegliep met anti-Joodse complottheorieën, een politieke partij die uit elkaar viel nadat tijdens een diner de partijleider zich antisemitisch uitliet en antivaxxers die hun keuze kracht probeerden bij te zetten door allerlei Holocaustvergelijkingen te maken. Het is een kleine greep uit recente nieuwsberichten waarin antisemitisme prominent figureerde. In het maatschappelijke debat daarover werd niet langer de stem van Evelien Gans gehoord (1951-2018). Tot aan haar overlijden was dit een van de voornaamste thema’s waarop zij strijdbaar naar buiten trad.

In deze lezing zal geanalyseerd worden welke rol het begrip ‘antisemitisme’ in het oeuvre van Gans innam. Sinds haar eerste publicaties bewoog zij zich op het snijvlak van historische en academische analyse en het bredere maatschappelijke en publieke debat. Daarin uitte zich haar dubbele achtergrond als historica en linkse activist. Haar persoonlijke biografie was onlosmakelijk verbonden met haar academisch engagement en vertaalde zich in onderzoeksprojecten die dicht bij haarzelf lagen. Gans’ analytische en conceptuele erfenis zal in kaart worden gebracht en gecontextualiseerd in haar levensverhaal en de bredere maatschappelijke ontwikkelingen.

Sprekers

Prof. Dr Bart Wallet is gewoon hoogleraar Joodse studies: vroegmoderne en moderne Joodse geschiedenis, in het bijzonder van Amsterdam, aan de Universiteit van Amsterdam. Deze leerstoel, die deels een voortzetting is van de eerdere bijzondere leerstoel van Evelien Gans, bekleedt hij sinds 1 september 2021. Hij is een van de redacteuren en auteurs van Reappraising the History of the Jews in the Netherlands (Londen 2021), is mede-hoofdredacteur van Studia Rosenthaliana en redactielid van het European Journal of Jewish Studies. Website: https://www.uva.nl/profiel/w/a/b.t.wallet/b.t.wallet.html

Frank Diamand (1939 Amsterdam) is filmmaker en dichter. Hij studeerde een paar jaar Wis- en Natuurkunde aan de Universiteit van Amsterdam en werkte als journalist voor het Nieuw Israëlitisch Weekblad, Het Parool, Vrij Nederland, Time, Life, Daily- en de Sunday Mirror. Hij maakte een stuk of vijftig documentaires over politiek en kunst voor de VARA-tv en de Humanistische Omroep. Een groot aantal daarvan werden bekroond op filmfestivals in Parijs, Nyon, San Francisco, Mannheim en Leipzig. Zijn meest recente documentaire Als de herinnering komt, een film over Saul Friedländer (2012) was zijn eerste film over de Holocaust en zijn eigen kampervaring tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Bij V a n G e n n e p verschenen in 1986 en 1989 zijn eerste gedichtenbundels Wie wil er nu met Hitler in de tobbe? en uit Het Centraal Museum van het Gevoel. A m p h o r a B o o k s A m s t e r d a m gaf zijn nieuwe werk uit: En iedereen doet me aan iemand anders denken (2013) en Ik is een ander (2019) en publiceerde in 2015 Wie wil er nu met Hitler in de tobbe? opnieuw, maar nu tweetalig (Nederlands en Engels). Vorig jaar bracht E s s e n t i a l A r t s een tweetalige – bibliofiele - uitgave uit van zijn Hoe dat moet loslaten en bewaren tegelijkertijd? | How that is done, holding and letting go at the same time?

De moderator

Machteld Löwensteyn is als kunsthistorisch onderzoeker verbonden aan de Amsterdam School for Historical Studies (ASH) van de Universiteit van Amsterdam, en programmeert voor de Amsterdamse Academische Club de historische en kunsthistorische bijeenkomsten.

Programma

  • 18.00 u. Onze clubschotel wordt geserveerd tot 19.00 u. U kunt tot 18.30 u. aanschuiven.
  • 19.00 u. Inloop voor gasten die later komen.
  • 19.25 u. Deur wordt gesloten. Vanwege het bijzondere karakter van de avond kan na dit tijdstip geen toegang verleend worden.
  • 19.30 u. Herdenking
  • 19.45 u. Muzikaal intermezzo
  • 20.00 u. Lezing
  • 21.00 u. Vragen en discussie

Opgeven voor dit programma en de clubschotel kunt U via onderstaande link.